Hoe ziet familieparticipatie er in de praktijk uit?

U bevindt zich hier: Home | Hoe ziet familieparticipatie er in de praktijk uit?

Hoe ziet familieparticipatie er in de praktijk uit?

20 augustus 2013

Commotie alom rond het bericht dat zorgorganisatie Vierstroom mantelzorgers ‘verplicht’ om hun naaste(n) in verpleeghuizen of kleinschalige woonvormen te verzorgen en ondersteunen. Maar waar gaat de discussie eigenlijk over? Hoe ziet die inzet van familie er in de praktijk uit?

Als we spreken over de bijdrage van mantelzorgers en andere bekenden uit het netwerk van cliënten, dan ligt die bijdrage op het gebied van welzijnstaken. Het gaat bijvoorbeeld om samen wandelen, koffieschenken, spelletjes doen en koken. Persoonsgebonden zorg is vrijwel altijd het terrein van de professionals.

De opbrengst van familieparticipatie zit ‘m niet in directe kostenbesparing of personeelsreductie, maar in verbetering van de kwaliteit van zorg.

Wat wil de familie?

Uit praktijkonderzoek en –ervaringen merken we bij Vilans dat familie vaker bereid is vrijwillig een handje te helpen als er een goede relatie is opgebouwd tussen de zorgmedewerkers en de familie. 'Er is veel onduidelijkheid bij familie over wat ze nog kunnen blijven doen', aldus Cecil Scholten, expert informele zorg bij Vilans. 'Familie en mantelzorgers voelen zich nogal eens op een zijspoor gezet. De ervaringen en kennis die ze vaak al hebben opgedaan, worden niet gehoord.' 'Natuurlijk zijn er ook families die zich niet of nauwelijks meer laten zien', vult Yvonne de Jong aan, expert familieparticipatie bij Vilans. 'Maar soms is een adempauze hard nodig om in een later stadium weer aan te kunnen haken.'

Familieparticipatie is positief voor alle betrokkenen

Voor cliënten zijn familie en vrienden een belangrijke bron van aandacht, zingeving en levensvreugde. Ze varen er wel bij als de mensen die belangrijk zijn voor hen contact blijven houden, ook na verhuizing naar een zorgcentrum. Ook voor familieleden is een blijvende betekenisvolle bijdrage waardevol. Door goed contact met de medewerkers, voelen ze zich serieus genomen en eerder geneigd een bijdrage te leveren. Voor zorgmedewerkers zijn familie en vrienden een belangrijke informatiebron. Hun kennis, ervaringen en inzet dragen bij aan het welbevinden van cliënten. Goed wederzijds contact zorgt ook voor een prettige werksfeer en minder conflicten. Dit blijkt uit de Business case Informele zorg (externe link), die Vilans heeft ontwikkeld en uitgevoerd bij zes zorgorganisaties.

Bouw een relatie op

Familieparticipatie past in deze tijd, maar het gaat niet vanzelf. Belangrijk is vanuit een duidelijke visie en stapsgewijze aanpak te werken. Vilans ondersteunt zorgorganisaties die familieparticipatie willen invoeren met onder meer het COUP-model, dat erop is gericht om een goede relatie met de familie op te bouwen. Yvonne de Jong legt uit: ‘COUP staat voor Contact leggen met familieleden, Ondersteunen van familie bij het ziekteproces van hun naaste, Uitnodigen voor deelname aan activiteiten en tenslotte Participeren door hen zelf activiteiten te laten organiseren.’

Communicatie met de familie is belangrijk. Een zeer effectieve manier hiervoor is digitale communicatie. Vilans biedt een overzicht (externe link) van de online mogelijkheden.

Organiseren en implementeren

Familie effectief betrekken bij de zorg vraagt om investering. Met de Business case Informele zorg van Vilans bepalen zorgorganisaties hoe die investering eruit ziet en wat hij opbrengt. Het geeft inzicht in de kosten en baten, vooral op het gebied van tijd en aandacht.

Vilans ontwikkelde samen met In voor zorg! de gratis Toolkit Familieparticipatie (externe link), waarin een duurzame invoering van familieparticipatie stapsgewijs staat beschreven.

'De omslag naar de deelname van familie aan de zorg komt niet vanzelf tot stand', oordeelt Cecil Scholten. Het vraagt de nodige inspanningen van alle betrokkenen op bestuurlijk en uitvoerend niveau. Niet alleen versterken en verlichten, maar ook een stevige verbinding leggen tussen formele en informele zorg.

Meer weten?

Plannen familieparticipatie zorgorganisatie Vierstroom (pdf)

Kijk voor informatie over familieparticipatie, instrumenten, tips en ondersteuning op de themapagina www.vilans.nl/familieparticipatie (externe link).

Neem voor meer informatie over familieparticipatie contact op met Yvonne de Jong van Vilans via y.dejong@vilans.nl of 06-22 81 03 76 en Cecil Scholten, c.scholten@vilans.nl, 06-22 81 08 16.

Facebook Twitter LinkedIn

Inschrijven nieuwsbrief

  • Mevrouw Heer

zorgbetermetvrijwilligers.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.