'Zorg ook goed voor je vrijwilligers'

U bevindt zich hier: Home | Nieuws | 'Zorg ook goed voor je vrijwilligers'

'Zorg ook goed voor je vrijwilligers'

26 november 2013

Congresverslag - 21 november 2013

Veel wetenswaardigheden, tips, mooie inzichten en praktische handvatten om gestructureerd met de inzet van vrijwilligers in zorgorganisaties aan de slag te gaan. Daaruit bestond het programma van het congres Zorg Beter met Vrijwilligers donderdag 21 november 2013. Precies waar de 180 deelnemers voor kwamen. "Ik heb vooral veel vragen, bijvoorbeeld over het inzetten van mensen met uitkering als vrijwilliger", aldus een congresganger.

Zorgorganisaties veranderen. Ze zien meer mogelijkheden om vrijwilligers in te zetten. Vooral in één-op-één activiteiten en voor hand- en spandiensten. Maar ook wijkgericht werken is steeds vaker aan de orde. In de vorm van inzet van vrijwilligers bij mensen thuis en samenwerking met welzijns- en vrijwilligers-organisaties.

Vrijwilligers zelf veranderen ook. Nieuwe groepen doen hun intrede. Bijvoorbeeld in het kader van sociale activering. Wensen en behoeften van vrijwilligers lopen meer uiteen. Tegelijk rijzen vragen over de grenzen tussen vrijwilligerswerk en het werk van beroepskrachten.

Grote verwachtingen

Bovenstaande veranderingen vormen de achtergrond voor de trajecten van de koploper-organisaties en de materialen die zijn ontwikkeld in Zorg Beter met Vrijwilligers van 2011 tot 2013. Tijdens het congres over de resultaten van Zorg Beter met Vrijwilligers is de zaal voor het grootste deel gevuld met coördinatoren vrijwilligerswerk. Sommige combineren hun taak met een zorginhoudelijke functie. Met onder hen een paar beleidsmedewerkers. En nog jonge zorgmedewerkers met een frisse blik. Zoals de deelneemster die eerst twee jaar actief was als vrijwilligster in de zorg en er nu sinds 1 september als betaalde kracht werkt. Dagvoorzitter Marco Bakker peilde met inhoudelijke vragen de samenstelling van het publiek en de verwachtingen van de deelnemers die vooral een hoop op wilden steken.

Stabiel aantal, nieuwe vormen

Mirjam de Klerk van het Sociaal en Cultureel Planbureau, co-auteur van SCP-publicatie 'Informele zorg in Nederland', gaf de deelnemers een beeld van de stand van zaken en ontwikkelingen binnen de informele zorg in Nederland (ppt). "Het aantal vrijwilligers is en blijft stabiel, ondanks dat er minder gelovige mensen zijn. Van oudsher zijn vrijwilligers in de zorg actief vanuit de kerk. Maar ook ouderen en jongeren melden zich aan als vrijwilliger." De Klerk ziet een toename van de 'flitsvrijwilliger'. Dat zijn mensen die voor korte tijdelijke evenementen meedoen, zoals NL Doet. Ze willen zich niet voor langere tijd vastleggen. Ook andere nieuwe vormen van vrijwilligerswerk zoals bewoners- en buurtinitiatieven komen vaker voor.

Grotere rol voor informele zorg

Informele zorg wordt steeds belangrijker stelt De Klerk. "Door de veranderende zorgbehoefte en de vergrijzing dreigt de zorg onbetaalbaar te worden. Daardoor komt er nu veel meer nadruk op informele zorg, ook in het beleid van de overheid. Een term die eerst vooral over mantelzorgers ging, maar nu ook gaat over vrijwilligerswerk."

Mooie uitkomst van haar onderzoek is ook dat vrijwilligers gemiddeld genomen gelukkiger zijn dan zij die geen vrijwilligerswerk doen. "Dat geluk neemt overigens weer af als het te veel wordt. Een gemiddelde van 5 tot 6 uur per week heeft het grootste effect op het geluksgevoel." Haar conclusie: "Het is vooral belangrijk vrijwilligers te houden en er voldoende te werven. En om te zorgen voor een goede match met de taken die ze krijgen. In een vervolgonderzoek gaat het SCP onderzoeken hoe organisaties en overheden daarvoor het beste kunnen zorgen, rekening houdend met de grenzen die vrijwilligers stellen."

Zorg goed voor vrijwilligers

In hun presentatie over de resultaten van het programma Zorg Beter met Vrijwilligers (externe link) benadrukken projectleiders Cecil Scholten van Vilans en Jolanda Elferink van MOVISIE hun kernboodschap: "Je kunt echt iets bereiken als je er samen een goed team van maakt." Overkoepelend doel was vooral het versterken van de positie van vrijwilligers in zorgorganisaties en het verbeteren van de kwaliteit van vrijwilligerswerk, legt Cecil Scholten uit. Aan de hand van de vijf thema's van het programma schetsen beide projectleiders dat het essentieel is naast een goede organisatie en inbedding van het vrijwilligerswerk in je organisatie ook goed voor je vrijwilligers te zorgen.

15 koplopers, 5 thema's

Dat deden ook de vijftien koplopers die het afgelopen jaar met een van de thema's van het programma aan de slag gingen in hun organisatie: beleid en organisatie, diverse groepen, grenzen, samenwerken en nieuwe werkterreinen. Ervaringen die ze graag met andere zorgorganisaties delen, zodat niet iedere organisatie het wiel opnieuw hoeft uit te vinden. Tijdens het congres in praktijkgerichte workshops en daarna in de verslagen van elke koploper die te vinden zijn op deze website.

Toolkit en animatie

Jolanda Elferink roept op de materialen die voor elk thema zijn ontwikkeld, ook echt te gebruiken. Erg handig daarbij is de nieuwe Toolkit Zorg Beter met Vrijwilligers voor beroepskrachten die Vilans en MOVISIE hebben ontwikkeld en die elke deelnemer aan het congres krijgt, vult Cecil Scholten aan. "De toolkit geeft per thema de belangrijkste informatie met praktische instrumenten, handreikingen, praktijkvoorbeelden en tips die het gemakkelijker maken vrijwilligerswerk goed te organiseren. Ook de animatie 'De Toekomst van vrijwilligerswerk in de zorg' belicht de relatie met de formele zorg waarbij vrijwilligers mogelijk een grotere rol krijgen in de zorg en ondersteuning van kwetsbare burgers." De projectleiders sluiten af met de vraag: "Zijn we er klaar voor dat er een steeds groter beroep wordt gedaan op vrijwilligers in de zorg? Gebruik dan in ieder geval de instrumenten die nu voorhanden zijn!"

Gebruiken wat er is!

"Ga door met wat er is", is ook een van de tips van directeur/bestuurder Ann Kusters van Fonds NutsOhra die vertelt over de motivatie van het fonds om dit programma mogelijk te maken (ppt). "We zagen de verschraling in de zorg en dat vrijwilligers steeds meer moeten doen. In de eerste fase van het programma waren daarvoor al veel materialen ontwikkeld. Onze rol was daar een vervolg aan te geven en het mogelijk te maken de kennis en opgedane ervaringen met de inzet van vrijwilligers verder te delen." Haar zorg is echter nog steeds dat het inzetten van vrijwilligers als ‘duizenddingendoekje’ wordt gezien. Iets waar projectleiders Scholten en Elferink nog wel een tip voor hebben: "Voer gesprekken met beroepskrachten en vrijwilligers en maak duidelijk dat je samen staat voor de zorg en ondersteuning van cliënten. Neem ook contact op met collega's om ervaringen uit te wisselen: het zorgt voor erkenning én je kunt elkaar verder helpen."

Thematische workshops

Tijdens het middagprogramma presenteerden de koploperorganisaties hun ervaringen en materialen. Hierbij het overzicht van de presentaties per thema:

Beleid & Organisatie
• Zorgcentra Zuid West Drenthe, Janneke Schieving: Toekomstgericht vrijwilligersbeleid en bijpassende organisatie.
• Vitalis WoonZorgroep, Angela van den Nieuwenhuizen: Centrale rol voor contactpersonen (ppt).
• Vilente, Carry Putman: Nieuw beleid en organisatie van vrijwilligerswerk (ppt).

Diverse groepen vrijwilligers
• Cordaan, Corry Baarsma: Aansluiten bij en omgaan met diversiteit in het vrijwilligersbestand (ppt).
• Careyn, Nel Kok en Yasmin Noordberg: Mensen met een verstandelijke beperking als vrijwilliger.
• Florence, Petra van der Stap: Kansrijke voortzetting van maatschappelijke stages.

Grenzen
• De Twentse Zorgcentra, Wim van Harten en Ada Weelink: Op verantwoorde wijze grenzen verleggen met vrijwilligers (externe link).
• SGL, Anja Halmans en Jeanne de Groot: Onontbeerlijke inzet van vrijwilligers bij activiteiten (ppt).
• De Zorggroep, Hanneke van der Velden en Kirsten Faessen: Bepalen van grenzen als samenspel (ppt).

Samenwerken
• Omring, Tanja den Bak: Inwerken en begeleiden van vrijwilligers (doc).
• Laurens Liduina, Anne-Marie Vrijssen: Verbeteren van samenwerking tussen vrijwilligers en beroepskrachten (ppt).
• Vierstroom, Mirona van der Linde-Jakobsen: Samenwerken met vrijwilligers in zelfsturende teams (ppt).

Nieuwe werkterreinen
• Koninklijke Visio, Gertine Dijkstra en Hetty Smit: Vrijwillige maatjes voor cliënten met bijpassend beleid (ppt).
• Woonzorgcentra Flevoland, Mark Oord: Werven en samenwerken met vrijwilligers in kleinschalige woonvorm (ppt).
• Laurens De Elf Ranken, Marieke van Gilst: Maken van levensboeken door vrijwilligers.

Meer informatie

Facebook Twitter LinkedIn

Contact

Inschrijven nieuwsbrief

  • Mevrouw Heer

zorgbetermetvrijwilligers.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.