Weblog
Vrij-willig!
20 april 2010
De civil society als lonkend perspectief! Tijdens de Paul Cremerslezing 2010 (externe link) liet Lucas Meijs, bijzonder hoogleraar Vrijwilligerswerk, Civil Society en Ondernemingen, zijn licht schijnen over vrijwillige inzet in de zorg. Grappig woord eigenlijk: vrijwillig. Vrij om je in te zetten voor de ander, willig om een dienst te bewijzen aan je medeburger. Is dat de strekking? Zijn we nog wel zo vrij met het oog op aankomende bezuinigingen en arbeidstekorten in de zorg?
Hoe staat het eigenlijk met vrijwilligers in de gehandicaptenzorg? Lucas Meijs sprak over het betrekken van burgers en doelgroep bij de organisatie van de zorg. De zaal dacht actief mee. Veel onbaatzuchtige bijdragen passeerden de revue. Het organiseren van zomerfeesten, met cliënten op vakantie, financiële inzamelingsacties... vrijwillige diensten en waar nodig campagnes, allemaal om niet. Maar zijn we er daarmee?
Civil Society, droom of realiteit?
Ik zie veel moois maar maak me ook zorgen. Met de trend van extramuraliseren en wonen en leven in de gewone samenleving wordt de civil society (externe link) een nieuwe realiteit. Voor burgers is contact met een buurtgenoot met een beperking vaak een nieuwe ervaring. Gelukkig leidt dat tot mooie ontmoetingen en nieuwe dimensies. Als goede buur kun je iets betekenen in het leven van de ander. Daarvoor hoef je je niet aan te melden bij de (intramurale) zorginstelling met de mededeling dat je een internetcafé wilt opzetten of de kookclub kunt begeleiden. De mogelijkheid tot vrijwillige inzet komt als het ware vanzelf naar je toe. Maar dan?
Begeleider als matchmaker
De professionele begeleider zal in de praktijk een goede match moeten maken. Mensen met een beperking en burgers bij elkaar brengen wordt onderdeel van de dagelijkse begeleidingstaak. Dat vraagt om kennis en kunde die er volgens mij nog veel te weinig is. Hier wringt de schoen. In de praktijk zie ik nog te vaak dat kleinschalige woonvoorzieningen, met goede bedoelingen opgericht, zich ontwikkelen tot mini-instellingen.
Mijn idee is dat de gehandicaptenzorg nog lang niet klaar is voor de civil society. Men is nog veel te veel naar binnen gericht. Wonen in de wijk lost dat niet op, ondersteuning van de samenleving wél. De toekomstige civil society vraagt van de gehandicaptenzorg creativiteit en een andere kijk op ondersteunen: wat heeft deze cliënt nodig en welk deel daarvan kan door de buurvrouw, familie en/of vrijwilligers worden ingevuld. Een insteek die nieuwe competenties van medewerkers vraagt en naar andere vormen van ondersteuning leidt.
Een wereld te winnen!
